วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ข้อควรรู้และการเตรียมร่างกายก่อนฉีด
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ Gardasil (การ์ดาซิล) คือวัคซีนที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อป้องกันการติดเชื้อ HPV ที่เป็นสาเหตุหลักของโรคมะเร็งปากมดลูก ซึ่งพบมากเป็นอันดับสี่จากผู้หญิงทั่วโลกครับ
ในปัจจุบันการรับวัคซีนเฮชพีวี เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันการติดเชื้อ HPV และลดความเสี่ยงการเกิดโรคร้ายแรงต่าง ๆ ได้ วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ มีอะไรบ้าง ? ป้องกันโรคอะไรได้อีก ? ต่างจาก 9 สายพันธุ์อย่างไร ? ใครบ้างที่ควรฉีด ? ผู้ชายฉีดวัคซีน HPV ได้ไหม ? ในบทความนี้หมอมีคำตอบให้ครบครับ
สารบัญ วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์
ก่อนฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ทำความเข้าใจ HPV คืออะไร ?
ไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา หรือ HPV (Human Papillomavirus) คือ กลุ่มเชื้อไวรัสที่สามารถติดต่อได้ผ่านการสัมผัสทางผิวหนังและเพศสัมพันธ์ โดยมีมากกว่า 100 สายพันธุ์ และมีมากกว่า 40 สายพันธุ์ ที่ก่อให้เกิดโรคบริเวณอวัยวะเพศและทวารหนัก
ไวรัสชนิดนี้จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามระดับความรุนแรงของโรค ได้แก่
- กลุ่มความเสี่ยงสูงที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง (High-risk HPV)
- กลุ่มความเสี่ยงต่ำที่ก่อให้เกิดโรคหูดตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย (Low-risk HPV)
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ คืออะไร ?
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ (Quadrivalent HPV Vaccine) คือ วัคซีนที่ใช้ในการป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV 4 สายพันธุ์หลัก ได้แก่ สายพันธุ์ 6, 11, 16 และ 18 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดโรคได้บ่อยที่สุดในมนุษย์
โดยวัคซีนชนิดนี้ทำงานโดยการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้ตอบสนองต่อเชื้อไวรัส HPV สามารถช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อที่อาจนำไปสู่โรคมะเร็งหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในอนาคตครับ
อ่านบทความเพิ่มเติม : ฉีดวัคซีน HPV มีกี่ชนิด ? แบบไหนป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ?
ฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ป้องกันอะไรได้บ้าง ?
การฉีดวัคซีน HPV ชนิด 4 สายพันธุ์ จะช่วยป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV ครอบคลุมเชื้อ 4 สายพันธุ์ ที่เป็นสาเหตุของโรคต่าง ๆ ดังนี้
- HPV สายพันธุ์ 6 และ 11 (สายพันธุ์ความเสี่ยงสูง) : สายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดมะเร็ง เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งปากช่องคลอด มะเร็งทวารหนัก
- HPV สายพันธุ์ 16 และ 18 (สายพันธุ์ความเสี่ยงต่ำ) : สายพันธุ์ที่ทำให้เกิดหูดหงอนไก่ซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
การได้รับวัคซีนชนิดนี้จึงเป็นวิธีช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อที่อาจนำไปสู่การเกิดโรคมะเร็งหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพครับ
ใครบ้างที่ควรฉีดวัคซีน HPV ชนิด 4 สายพันธุ์ ?
การฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ เหมาะกับกลุ่มคนหลายกลุ่มตั้งแต่เด็กจนถึงผู้ใหญ่ สามารถแบ่งเป็นช่วงอายุได้ดังนี้ครับ
- เด็กและวัยรุ่น อายุ 9-14 ปี : เป็นช่วงเหมาะที่สุดในการรับวัคซีน HPV เพราะเป็นวัยที่มักยังไม่เคยได้รับเชื้อ HPV มาก่อน ทำให้วัคซีนมีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันโรค
- วัยรุ่นและผู้ใหญ่อายุ 15-26 ปี : เป็นกลุ่มที่ควรได้รับวัคซีน โดยเฉพาะในผู้ที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ หรือผู้ที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้วก็สามารถฉีดเพื่อป้องกันสายพันธุ์อื่น ๆ ที่ยังไม่เคยได้รับ
- กลุ่มผู้ใหญ่อายุ 27-45 ปี : แม้จะเป็นวัยที่อาจได้รับเชื้อบางสายพันธุ์มาบ้างแล้ว แต่ก็ยังได้ประโยชน์จากวัคซีนในการป้องกันสายพันธุ์ที่ยังไม่เคยได้รับเชื้อได้ ลดความเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็ง และป้องกันโรคหูดหงอนไก่ที่อาจเกิดขึ้น
ใครที่ไม่เหมาะฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์
แม้ว่าวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์จะมีความปลอดภัยสูงและผ่านการรองรับระดับสากล แต่มีบางกลุ่มที่ควรเลี่ยงหรือเลื่อนการฉีดออกไปก่อนดังนี้ครับ
- ผู้ที่มีอาการแพ้อย่างรุนแรงต่อส่วนประกอบในวัคซีน โดยเฉพาะยีสต์
- ผู้ที่เคยมีอาการแพ้รุนแรงหลังจากการฉีดวัคซีน HPV เข็มก่อนหน้า
- ผู้ที่อยู่ในช่วงตั้งครรภ์ ควรเลื่อนการฉีดออกไปจนกว่าจะคลอดบุตร
- ผู้ที่มีไข้สูงหรือเจ็บป่วยเฉียบพลัน ควรให้อาการป่วยหายดีก่อนแล้วถึงเข้ารับการฉีดวัคซีน
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ฉีดกี่เข็ม ? ลืมฉีดต้องทำอย่างไร ?
จำนวนเข็มที่ต้องฉีด ขึ้นอยู่กับช่วงอายุที่เริ่มฉีดเข็มแรก ดังนี้
- อายุ 9-14 ปี : ฉีดจำนวน 2 เข็ม (เข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 6-12 เดือน)
- อายุ 15-45 ปี : ฉีดจำนวน 3 เข็ม (ตามตารางเดือนที่ 0, 2 และ 6)
โดยควรฉีดวัคซีนป้องกันเฮชพีวี 4 สายพันธุ์ ให้ครบตามกำหนด เพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้สูงสุด แต่ในกรณีที่ลืมฉีด โดยทั่วไปไม่ต้องเริ่มใหม่ครับ สามารถปรึกษาแพทย์ที่คลินิกหรือโรงพยาบาลที่คนไข้เริ่มฉีดวัคซีน เพื่อปรับตารางการฉีดให้เหมาะสม
ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV 4 สายพันธุ์ มีผลข้างเคียงไหม ?
การฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ มีความปลอดภัย แต่บางคนอาจเกิดอาการข้างเคียงหลังฉีดเล็กน้อย เช่นอาการปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีด หรือมีอาการอ่อนเพลีย ปวดศีรษะเล็กน้อย โดยทั่วไปสามารถหายได้เองภายในไม่กี่วันครับ
ฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ราคาเท่าไร ?
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ราคาประมาณ 2,500-4,000 บาทต่อเข็ม ขึ้นอยู่กับโปรโมชันของโรงพยาบาลหรือคลินิก โดยทั่วไปหากซื้อเป็นแพกเกจเหมาจ่าย 3 เข็ม ราคาต่อเข็มจะถูกลงและคุ้มค่ากว่าครับ
ส่วนราคาวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ที่หลายคนมักนำมาเปรียบเทียบกันบ่อย ๆ ว่าฉีดแบบไหนถึงคุ้มกว่ากัน โดยวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ จะมีราคาที่สูงกว่าครับ อยู่ที่ 5,000-7,500 บาทต่อเข็ม เพราะครอบคลุมสายพันธุ์อีกหลายชนิด เปอร์เซ็นต์การป้องกันการติดเชื้อสายพันธุ์ที่เป็นสาเหตุของโรคมะเร็งจะอยู่ที่ประมาณ 90%
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ต่างจาก 9 สายพันธุ์ไหม ?
ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV 4 สายพันธุ์ กับ วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ มีวัตถุประสงค์เดียวกันคือ สร้างภูมิคุ้มกันป้องกันโรคที่เกิดจากการติดเชื้อ HPV ทั้งคู่ แต่ทั้งสองมีความแตกต่างกันอย่างไร ? หมอสรุปให้เป็นตารางดังนี้ครับ
เปรียบเทียบความต่างระหว่างวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ และ 9 สายพันธุ์
| ข้อเปรียบเทียบ | วัคซีน 4 สายพันธุ์ (Gardasil) | วัคซีน 9 สายพันธุ์ (Gardasil 9) |
|---|---|---|
| สายพันธุ์ HPV ที่ป้องกัน | 6, 11, 16, 18 | 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 |
| ประสิทธิภาพการป้องกันมะเร็งปากมดลูก | ~70% | ~90% |
| การป้องกันหูดหงอนไก่ | ครอบคลุม (สายพันธุ์ 6, 11) | ครอบคลุม (สายพันธุ์ 6, 11) |
| ราคา | 2,500-4,000 บาทต่อเข็ม | 5,000-7,500 บาทต่อเข็ม |
| ความคุ้มค่า | ราคาย่อมเยา ครอบคลุมสายพันธุ์หลัก | ราคาสูงกว่า ครอบคลุมหลายสายพันธุ์มากกว่า |
ควรเลือกฉีดวัคซีน HPV กี่สายพันธุ์ แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ครับ เนื่องจากต้องพิจารณาจากปัจจัยหลาย ๆ ด้าน รวมถึงอายุ พร้อมประเมินความเสี่ยงการติดเชื้อ HPV ของแต่ละคนร่วมด้วย
ก่อนฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ต้องเตรียมตัวยังไง ?
การเตรียมตัวก่อนฉีด และการดูแลหลังฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ไม่ได้มีความยุ่งยาก และไม่จำเป็นต้องอดน้ำหรืออาหารครับ โดยมีแนวทางปฏิบัติดังนี้
ก่อนฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ เตรียมร่างกายอย่างไร ?
- นอนพักผ่อนให้เพียงพอ
- แจ้งแพทย์ หากมีโรคประจำตัว ประวัติการแพ้ยา หรือยาที่กำลังรับประทานอยู่
- เช็กความพร้อมของร่างกาย หากมีอาการป่วย หรือมีไข้ ควรเลื่อนการฉีดไปก่อน
หลังรับวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ควรดูแลตัวเองอย่างไร ?
- ควรรอดูอาการ 30 นาที เพื่อสังเกตอาการแพ้ หรืออาการหน้ามืด เป็นลม
- หากมีอาการปวดกล้ามเนื้อบริเวณฉีด หรือปวดศีรษะ มีไข้เล็กน้อย สามารถรับประทานยาแก้ปวดได้
- หากมีอาการปวดบวมบริเวณที่ฉีด สามารถประคบเย็นได้ 10-15 นาที หรือหลายครั้งตามต้องการ
- พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย หรือใช้แรงหนัก ในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ที่ไหนดี มีข้อควรพิจารณาอย่างไร ?
เลือกฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ที่ไหนดี ควรคำนึงถึงมาตรฐานและความปลอดภัยเป็นหลัก โดยมีข้อควรพิจารณา ดังนี้
- เลือกคลินิกหรือสถานพยาบาลที่ได้รับรองจากกระทรวงสาธารณสุข และมีระบบจัดเก็บวัคซีนที่มีมาตรฐาน โดยวัคซีน HPV ต้องเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสมตลอดเวลา เพื่อไม่ให้วัคซีนเสื่อมประสิทธิภาพ
- มีการแจ้งเตือนนัดหมาย เนื่องจากการฉีดเข็มที่ 2 และเข็มที่ 3 ต้องเว้นระยะห่างหลายเดือน การมีระบบแจ้งเตือนจะช่วยให้คนไข้ไม่ลืมนัด ได้รับวัคซีนครบตามกำหนด
- ราคาสมเหตุสมผล ไม่ควรมีราคาสูงเกินไปจากมาตรฐาน และควรแจ้งค่าบริการชัดเจนตั้งแต่ต้น ว่ารวมค่าแพทย์ ค่าบริการ และค่าเวชภัณฑ์อื่น ๆ แล้วหรือไม่ ไม่ควรมีค่าใช้จ่ายแอบแฝง
- อยู่ในทำเลที่เดินทางสะดวกในการเข้ารับบริการ เนื่องจากการฉีดวัคซีนต้องเข้ารับบริการหลายครั้ง
FAQ วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้ 100% ไหม ?
ไม่สามารถป้องกันได้ 100% ครับ เนื่องจากยังมีไวรัส HPV สายพันธุ์อื่น ๆ ที่วัคซีนนี้ยังไม่ครอบคลุม ทำให้จะป้องกันได้ที่ประมาณ 70 % ถึงแม้ว่าจะได้รับวัคซีนป้องกันเชื้อเฮชพีวีครบแล้ว หมอแนะนำให้ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอครับ
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ อยู่ได้กี่ปี ?
จากการศึกษาพบว่าวัคซีน HPV ให้ภูมิคุ้มกันที่ยาวนานกว่า 10 ปี และมีแนวโน้มที่จะนานกว่านั้น
วัคซีน hpv 4 สายพันธุ์ ผู้ชายฉีดได้ไหม ?
ผู้ชายฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ได้ และหมอแนะนำให้ฉีดครับ โดยไวรัส HPV สามารถติดเชื้อได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง การฉีดวัคซีนเฮชพีวี 4 สายพันธุ์ จะช่วยป้องกันโรคมะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องปากและลำคอ หรือหูดหงอนไก่ ทั้งยังช่วยลดการส่งต่อเชื้อไปยังคู่ครองได้ครับ
เคยมีเพศสัมพันธ์แล้ว ควรฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ได้ไหม ?
ฉีดได้ครับ และหมอแนะนำให้ฉีดเพื่อป้องกันเฮชพีวีสายพันธุ์ที่ยังไม่ได้รับ ลดโอกาสการติดเชื้อซ้ำ และลดความเสี่ยงการเกิดโรคในอนาคต
ฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ แล้ว ฉีด 9 สายพันธุ์ได้ไหม ?
ถ้าฉีดวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์แล้ว แล้วอยากฉีดเพิ่มเป็น 9 สายพันธุ์ สามารถพิจารณาฉีดเพิ่มได้ครับ หากต้องการการป้องกันที่ครอบคลุมมากขึ้น (ป้องกันไวรัสอีก 5 สายพันธุ์ ได้แก่ 31, 33, 45, 52, 58) โดยแนะนำให้เว้นระยะอย่างน้อย 1 ปี และควรปรึกษาแพทย์ก่อนเพื่อวางแผนการฉีดวัคซีนที่เหมาะสม
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ ฉีดตรงไหน ?
การฉีดวัคซีน HPV จะฉีดเข้าที่บริเวณกล้ามเนื้อต้นแขน โดยวันที่เข้ารับการฉีด แนะนำให้สวมเสื้อแขนสั้น หรือเสื้อที่สามารถเลิกแขนขึ้นได้ง่าย และควรเลือกฉีดแขนข้างที่ไม่ถนัด เพราะอาจมีอาการปวดตึงบริเวณที่ฉีดประมาณ 1-2 วันครับ
อายุเกิน 26 ปี ยังฉีดวัคซีน HPV ได้ไหม ?
ฉีดได้ครับ ถึงแม้ว่าการฉีดในกลุ่มที่ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์หรืออายุยังน้อยจะให้ประสิทธิภาพดีที่สุด แต่ FDA รับรองว่าสามารถฉีดได้จนถึงอายุ 45 ปี เพื่อช่วยป้องกันสายพันธุ์อื่นที่ไม่เคยรับเชื้อมาก่อน
มีเชื้อ HPV แล้วยังฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ได้ไหม ?
ในคนที่เคยติดเชื้อ HPV มาแล้วก็สามารถฉีดวัคซีน HPV ได้ครับ เพื่อป้องกันการติดเชื้อในสายพันธุ์ที่ไม่เคยติดมาก่อน
สรุปวัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ เกราะป้องกันมะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่
วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ เป็นวัคซีนที่มีประโยชน์ต่อการป้องกันการติดเชื้อ HPV ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก และโรคหูดหงอนไก่ โดยมีข้อมูลการวิจัยรับรองด้านความปลอดภัย และมีประสิทธิภาพในการลดความเสี่ยงการเกิดโรคเหล่านี้
การฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อไวรัส HPV 4 สายพันธุ์ จึงนับว่าเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อสุขภาพในระยะยาว ยิ่งฉีดเร็ว ยิ่งดี โดยเฉพาะในผู้ที่ยังไม่เคยได้รับไวรัส HPV มาก่อน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันได้รวดเร็วและลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อได้มากขึ้น
อ้างอิง
- https://www.cdc.gov/vaccines/vpd/hpv/hcp/recommendations.html
- https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer
สามารถ comment สอบถามเข้ามาด้านล่างได้เลยนะครับ หมอตอบเองครับ



