
คำถามที่หมอเจอบ่อยไม่ใช่แค่ควรฉีดวัคซีน HPV ไหม ? แต่คือฉีดไปแล้วจะอยู่ได้นานแค่ไหน ? และถ้าเคยฉีดมาหลายปีแล้วยังป้องกันได้อยู่หรือเปล่า ? คำถามนี้สำคัญครับ เพราะการเข้าใจว่าวัคซีน HPV อยู่ได้กี่ปี จะช่วยให้วางแผนฉีดได้ถูก ไม่ฉีดซ้ำโดยไม่จำเป็น และไม่ชะล่าใจจนละเลยการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกหลังฉีด
บทความนี้หมอจะสรุปให้เข้าใจง่ายว่า ฉีด HPV แล้วอยู่ได้นานแค่ไหน ? ใครควรฉีดกี่เข็ม ? และทำไมฉีดแล้วก็ยังควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกครับ
สารบัญ วัคซีน HPV อยู่ได้กี่ปี
วัคซีน HPV คืออะไร ? ป้องกันโรคอะไรได้บ้าง ?
วัคซีน HPV คือวัคซีนที่ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันต่อเชื้อ Human Papillomavirus (HPV) ซึ่งเป็นเชื้อไวรัสที่ติดต่อได้จากการสัมผัสทางเพศสัมพันธ์และผิวหนัง โดยเชื้อ HPV มีหลายสายพันธุ์ บางสายพันธุ์จัดเป็นกลุ่มความเสี่ยงสูงที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งปากมดลูก, มะเร็งทวารหนัก, มะเร็งช่องปาก และลำคอ ส่วนบางสายพันธุ์เกี่ยวข้องกับหูดหงอนไก่ครับ
โรคหรือภาวะที่วัคซีน HPV ช่วยลดความเสี่ยงได้ ได้แก่
- มะเร็งปากมดลูก
- รอยโรคก่อนมะเร็งปากมดลูก
- มะเร็งทวารหนักที่เกี่ยวข้องกับ HPV
- มะเร็งช่องปากและลำคอบางชนิดที่สัมพันธ์กับ HPV
- หูดหงอนไก่ ในวัคซีนบางชนิดที่ครอบคลุมสายพันธุ์ 6 และ 11
หมอขอย้ำว่า วัคซีน HPV เป็นวัคซีนเชิงป้องกัน ไม่ใช่วัคซีนสำหรับรักษาการติดเชื้อ HPV ที่มีอยู่แล้ว ดังนั้นการฉีดก่อนมีโอกาสสัมผัสเชื้อจะได้ประโยชน์สูงกว่า แต่คนที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้วก็ยังอาจได้ประโยชน์จากการป้องกันสายพันธุ์ที่ยังไม่เคยได้รับเชื้อครับ
วัคซีน HPV อยู่ได้กี่ปี ?
วัคซีน HPV มีข้อมูลติดตามระยะยาวว่า สามารถให้การป้องกันได้นานมากกว่า 10 ปี โดย CDC ระบุว่าข้อมูลจากการศึกษาและการติดตามผลพบว่าวัคซีน HPV มีการป้องกันระยะยาว และยังไม่มีข้อมูลที่บ่งชี้ว่าการป้องกันลดลงเมื่อเวลาผ่านไป
เหตุผลที่หลายคนเข้าใจว่าวัคซีน HPV ต้องฉีดกระตุ้น อาจมาจากการเปรียบเทียบกับวัคซีนชนิดอื่น เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ หรือวัคซีนบาดทะยัก ซึ่งมีรูปแบบการกระตุ้นภูมิคุ้มกันต่างกัน แต่ HPV vaccine มีข้อมูลระยะยาวที่ค่อนข้างดีในแง่ความคงทนของภูมิคุ้มกันครับ
อย่างไรก็ตาม คำว่า “อยู่ได้นาน” ไม่ได้แปลว่าป้องกันได้ทุกกรณี เพราะผลการป้องกันขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- อายุที่เริ่มฉีดวัคซีน
- ฉีดครบตามตารางหรือไม่ ?
- ชนิดของวัคซีน HPV ที่ใช้
- เคยสัมผัสเชื้อ HPV มาก่อนหรือไม่ ?
- ภาวะภูมิคุ้มกันของแต่ละบุคคล
- การตรวจคัดกรองและพฤติกรรมป้องกันร่วมด้วย
วัคซีน HPV ต้องฉีดกระตุ้นไหม ?
โดยทั่วไป หากฉีดวัคซีน HPV ครบตามตารางที่เหมาะสมแล้ว ยังไม่มีคำแนะนำให้ฉีดกระตุ้นเป็นประจำครับ ข้อมูลจาก CDC ระบุว่า การป้องกันของวัคซีน HPV อยู่ได้นานกว่า 10 ปี และยังไม่มีข้อมูลว่าการป้องกันลดลงตามเวลาอย่างมีนัยสำคัญ แต่ในบางกรณี คนไข้อาจควรปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจ เช่น
- ไม่แน่ใจว่าตัวเองเคยฉีดครบหรือไม่
- เคยฉีดวัคซีน HPV รุ่นเก่า และต้องการประเมินว่าควรฉีดชนิด 9 สายพันธุ์เพิ่มเติมหรือไม่
- มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
- อายุเกิน 26 ปี และต้องการประเมินประโยชน์เฉพาะราย
- มีประวัติแพ้วัคซีนหรือแพ้ส่วนประกอบของวัคซีน
ในกรณีที่ฉีดไม่ครบ หมอจะไม่เรียกว่า “ฉีดกระตุ้น” แต่จะเรียกว่า “ฉีดต่อให้ครบตามตาราง” มากกว่าครับ เพราะการฉีดครบจำนวนเข็มเป็นส่วนสำคัญในการสร้างภูมิคุ้มกันให้เหมาะสม
วัคซีน HPV ต้องฉีดกี่เข็ม ?
จำนวนเข็มของวัคซีน HPV ขึ้นอยู่กับอายุที่เริ่มฉีด ชนิดวัคซีน และภาวะภูมิคุ้มกันของแต่ละคนครับ โดยแนวทางสากลและข้อมูลจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ระบุว่า หากเริ่มฉีดก่อนอายุ 15 ปี มักใช้ 2 เข็ม แต่หากเริ่มฉีดหลังอายุ 15 ปี มักใช้ 3 เข็ม ส่วนผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องมักแนะนำ 3 เข็ม โดยไม่ขึ้นกับอายุครับ
| กลุ่มผู้ฉีด | จำนวนเข็ม | ระยะห่างโดยประมาณ |
|---|---|---|
| เริ่มฉีดก่อนอายุ 15 ปี | 2 เข็ม | เข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 6-12 เดือน |
| เริ่มฉีดอายุ 15 ปีขึ้นไป | 3 เข็ม | เดือนที่ 0, 2 และ 6 |
| มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง | 3 เข็ม | ควรให้แพทย์ประเมินตารางที่เหมาะสม |
| ไม่แน่ใจว่าเคยฉีดครบหรือไม่ | ขึ้นอยู่กับประวัติเดิม | ควรนำประวัติวัคซีนให้แพทย์ตรวจสอบ |
ในประเทศไทย กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายให้วัคซีน HPV ในกลุ่มเป้าหมายเด็กหญิง ป.5 หรืออายุ 11-12 ปี และมีการดำเนินงานในกลุ่มหญิงอายุ 11-20 ปีบางกลุ่มตามสิทธิประโยชน์และวัคซีนคงคลังในพื้นที่ครับ
วัคซีน HPV 2, 4 และ 9 สายพันธุ์ ต่างกันอย่างไร ?
วัคซีน HPV หลัก ๆ จะมี 2, 4 และ 9 สายพันธุ์ ซึ่งมีความแตกต่างกันที่จำนวนสายพันธุ์ที่ครอบคลุม ยิ่งครอบคลุมหลายสายพันธุ์ ก็ยิ่งช่วยลดความเสี่ยงจากสายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องได้กว้างขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าป้องกัน HPV ได้ทุกชนิดครับ
| ชนิดวัคซีน HPV | สายพันธุ์ที่ครอบคลุม | โรคที่ช่วยป้องกัน | เหมาะกับใคร |
|---|---|---|---|
| 2 สายพันธุ์ | 16, 18 | มะเร็งปากมดลูกเป็นหลัก | คนที่เน้นลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูกจากสายพันธุ์หลัก |
| 5 สายพันธุ์ | 6, 11, 16, 18 | มะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่ | คนที่ต้องการเพิ่มการครอบคลุมสายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับหูดหงอนไก่ |
| 9 สายพันธุ์ | 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 | มะเร็งหลายชนิดและหูดหงอนไก่ | คนที่ต้องการความครอบคลุมกว้างขึ้น |
สำหรับคนที่กำลังตัดสินใจ หมอแนะนำให้ดู 3 เรื่องร่วมกัน คือ อายุ ประวัติการฉีดวัคซีนเดิม และความเสี่ยงส่วนบุคคล ไม่ควรเลือกจากจำนวนสายพันธุ์อย่างเดียว เพราะแผนการฉีดที่เหมาะสมควรสอดคล้องกับประวัติสุขภาพและคำแนะนำของแพทย์ครับ
ใครบ้างที่ควรฉีดวัคซีน HPV ?
วัคซีน HPV เหมาะกับทั้งผู้หญิงและผู้ชาย โดยเฉพาะผู้ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน หรือยังฉีดไม่ครบตามเกณฑ์ครับ CDC แนะนำให้ฉีดวัคซีน HPV เป็นประจำในช่วงอายุ 11-12 ปี และสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 9 ปี รวมถึงแนะนำให้ผู้ที่อายุถึง 26 ปีและยังไม่ได้รับวัคซีนครบ พิจารณาฉีดให้ครบตามเกณฑ์ครับ
กลุ่มที่มักได้ประโยชน์จากวัคซีน HPV
- เด็กหญิงและเด็กชายอายุ 9-14 ปี
- ผู้หญิงและผู้ชายที่ยังไม่เคยฉีดวัคซีน HPV
- ผู้ที่ฉีดวัคซีน HPV ไม่ครบ
- ผู้ที่ต้องการลดความเสี่ยงโรคที่เกี่ยวข้องกับ HPV
- ผู้ที่มีแผนมีคู่ครองหรือมีความเสี่ยงได้รับเชื้อในอนาคต
- ผู้ที่ต้องการปรึกษาเรื่องวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์เพิ่มเติม
อายุ 27-45 ปี ยังฉีดวัคซีน HPV ได้ไหม ?
สำหรับผู้ใหญ่ช่วงอายุ 27-45 ปี CDC ระบุว่าไม่ได้แนะนำให้ฉีดวัคซีน HPV สำหรับทุกคนเหมือนกลุ่มอายุน้อยกว่า แต่บางคนอาจพิจารณาฉีดได้หลังพูดคุยกับแพทย์ เพราะประโยชน์อาจแตกต่างกันตามโอกาสสัมผัสเชื้อ HPV ในอดีตและอนาคตครับ
หมอแนะนำว่า ถ้าอายุเกิน 26 ปีและสนใจฉีดวัคซีน HPV ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินแบบรายบุคคล ไม่ควรสรุปเองว่า “ฉีดไปก็ไม่ทันแล้ว” หรือ “ฉีดแล้วป้องกันได้ทั้งหมด” เพราะทั้งสองแบบเป็นความเข้าใจที่ไม่ครบถ้วนครับ
ใครที่ควรเลื่อนหรือควรระวังก่อนฉีดวัคซีน HPV ?
วัคซีน HPV มีข้อมูลด้านความปลอดภัยที่ดี แต่ยังมีบางกลุ่มที่ควรแจ้งแพทย์ก่อนฉีด หรือควรเลื่อนการฉีดออกไปก่อนครับ
ควรแจ้งแพทย์ก่อนฉีด หากมีประวัติดังนี้
- เคยแพ้วัคซีน HPV หรือส่วนประกอบของวัคซีน
- เคยมีอาการแพ้รุนแรงหลังฉีดวัคซีนชนิดใด ๆ
- ตั้งครรภ์ หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์
- มีไข้สูง หรือเจ็บป่วยเฉียบพลันระดับปานกลางถึงรุนแรง
- มีโรคประจำตัวหรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
- ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน หรืออยู่ระหว่างการรักษาโรคบางชนิด
วัคซีน HPV ไม่แนะนำให้ใช้ระหว่างตั้งครรภ์ และผู้ที่ทราบว่าตั้งครรภ์ควรเลื่อนการฉีดวัคซีนไปหลังตั้งครรภ์ ส่วนผู้ที่มีอาการเจ็บป่วยระดับปานกลางถึงรุนแรงควรรอให้อาการดีขึ้นก่อนครับ
ฉีดวัคซีน HPV แล้วมีผลข้างเคียงไหม ?
ผลข้างเคียงที่พบบ่อยหลังฉีดวัคซีน HPV มักเป็นอาการเฉพาะที่และอาการทั่วไปที่ไม่รุนแรงและหายได้เองภายใน 2-3 วันครับ หลังฉีดวัคซีนหมอแนะนำให้สังเกตอาการที่คลินิกประมาณ 15 นาที โดยเฉพาะคนที่เคยมีประวัติหน้ามืดหลังฉีดยาหรือฉีดวัคซีน
ผลข้างเคียงปกติ
- ปวด
- บวม
- แดงบริเวณที่ฉีด
- มีไข้ต่ำ
- ปวดศีรษะ
- คลื่นไส้ หรือเวียนศีรษะ
อาการที่ควรรีบพบแพทย์
- ผื่นลมพิษทั่วตัว
- หายใจลำบาก แน่นหน้าอก
- หน้าบวม ปากบวม ตาบวม
- เวียนศีรษะมาก เป็นลม หรืออ่อนแรงผิดปกติ
- ไข้สูงหรืออาการผิดปกติที่ไม่ดีขึ้น
ฉีดวัคซีน HPV แล้วต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกไหม ?
ฉีดวัคซีน HPV แล้วยังต้องตรวจครับ เพราะวัคซีน HPV ช่วยลดความเสี่ยง แต่ไม่ได้ป้องกันเชื้อ HPV ทุกสายพันธุ์ และไม่ได้รักษาการติดเชื้อเดิมที่อาจมีอยู่ก่อนฉีด ดังนั้นผู้หญิงที่ถึงเกณฑ์ตรวจคัดกรองจึงควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำแพทย์
หมอสรุปง่าย ๆ คือ ฉีดวัคซีน HPV ช่วยลดความเสี่ยง แต่การตรวจคัดกรองยังเป็นอีกด่านสำคัญในการป้องกันมะเร็งปากมดลูกครับ
คำแนะนำจากแพทย์ก่อนตัดสินใจฉีดวัคซีน HPV
หมอแนะนำให้มองวัคซีน HPV เป็นการลงทุนด้านสุขภาพระยะยาว ไม่ใช่เพียงการฉีดเพื่อป้องกันโรคใดโรคหนึ่งในทันทีครับ จุดสำคัญคือควรฉีดให้เหมาะกับช่วงอายุ ฉีดให้ครบ และเข้าใจข้อจำกัดของวัคซีนอย่างถูกต้อง
ก่อนตัดสินใจ ควรถามตัวเอง 5 ข้อนี้ครับ
- เคยฉีดวัคซีน HPV มาก่อนหรือไม่ ?
- หากเคยฉีด ฉีดครบกี่เข็ม และเป็นชนิดใด ?
- อายุปัจจุบันอยู่ในช่วงที่แนะนำให้ฉีดตามเกณฑ์หรือไม่ ?
- มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยากดภูมิหรือไม่ ?
- เข้าใจหรือไม่ว่า หลังฉีดแล้วยังควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำแพทย์ ?
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าตัวเองควรฉีดแบบไหน หมอแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อนครับ โดยเฉพาะผู้ที่อายุเกิน 26 ปี มีประวัติฉีดไม่ครบ หรือมีภาวะสุขภาพเฉพาะตัว
ก่อนฉีดวัคซีน HPV ควรเตรียมตัวอย่างไร ?
การเตรียมตัวก่อนฉีดวัคซีน HPV ไม่ซับซ้อนครับ แต่ควรเตรียมข้อมูลสุขภาพให้พร้อม เพื่อให้แพทย์ประเมินความเหมาะสมได้แม่นยำขึ้น
- ตรวจสอบประวัติการฉีดวัคซีน HPV เดิม หากเคยฉีดมาก่อน
- แจ้งอายุ โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และประวัติแพ้วัคซีน
- แจ้งแพทย์หากตั้งครรภ์ สงสัยว่าตั้งครรภ์ หรือวางแผนตั้งครรภ์
- หากมีไข้หรือป่วยมาก ควรเลื่อนการฉีดออกไปก่อน
- พักผ่อนให้เพียงพอ และรับประทานอาหารตามปกติก่อนฉีด
- เตรียมเวลาเผื่อสังเกตอาการหลังฉีดอย่างน้อย 15 นาที
สำหรับคนที่ไม่แน่ใจว่าเคยฉีดครบไหม หมอแนะนำให้นำสมุดวัคซีน รูปถ่ายบันทึกการฉีด หรือข้อมูลจากสถานพยาบาลเดิมมาให้แพทย์ช่วยประเมินครับ
หลังฉีดวัคซีน HPV ควรดูแลตัวเองอย่างไร ?
หลังฉีดวัคซีน HPV สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติครับ แต่ควรดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อลดอาการปวดหรือระคายเคืองบริเวณฉีด
- นั่งพักและสังเกตอาการหลังฉีดประมาณ 15 นาที
- หลีกเลี่ยงการนวด กด หรือขยี้บริเวณที่ฉีดแรง ๆ
- หากปวดแขน สามารถประคบเย็นเบา ๆ ได้
- ดื่มน้ำ พักผ่อน และหลีกเลี่ยงกิจกรรมหนักในวันแรกหากรู้สึกเพลีย
- หากมีไข้ ปวดมาก หรือมีอาการแพ้ ควรติดต่อแพทย์
- จดจำวันนัดฉีดเข็มถัดไปให้ครบตามตาราง
สิ่งที่สำคัญคือไม่ควรหยุดฉีดกลางคันโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะการฉีดครบตามตารางจะช่วยให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้เหมาะสมกว่าครับ
วัคซีน HPV ราคาเท่าไหร่ ? อัปเดตราคา V Square Clinic
ที่ V Square Clinic วัคซีน HPV ราคาเริ่ม 6,500.-/เข็ม โดยจะเป็นวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ มีให้เลือกทั้งแบบรายเข็มและแบบแพ็กเกจครับ
| คอร์ส | ราคา |
|---|---|
| 1 เข็ม | 6,500.- |
| 3 เข็ม | 16,990.- |
ที่ V Square Clinic ให้บริการฉีดวัคซีน HPV โดยมีแพทย์และพยาบาลดูแลอย่างใกล้ชิด เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการประเมินก่อนฉีดว่า ควรฉีดกี่เข็ม ฉีดแบบไหน และควรเว้นระยะอย่างไรให้เหมาะกับช่วงอายุและประวัติสุขภาพของแต่ละบุคคลครับ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวัคซีน HPV อยู่ได้กี่ปี
วัคซีน HPV อยู่ได้กี่ปี ?
ข้อมูลปัจจุบันพบว่าวัคซีน HPV ให้การป้องกันได้นานมากกว่า 10 ปี และยังไม่มีข้อมูลว่าประสิทธิภาพลดลงอย่างชัดเจนตามเวลาในผู้ที่ฉีดครบตามเกณฑ์ครับ
วัคซีน HPV ต้องฉีดกระตุ้นทุกกี่ปี ?
โดยทั่วไปยังไม่มีคำแนะนำให้ฉีดกระตุ้นทุกกี่ปี หากฉีดครบตามตารางแล้วครับ แต่ถ้าไม่แน่ใจว่าเคยฉีดครบหรือไม่ ควรนำประวัติวัคซีนให้แพทย์ประเมินก่อนตัดสินใจ
ฉีดวัคซีน HPV แล้วป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้ 100% ไหม ?
ป้องกันไม่ได้ 100% ครับ วัคซีน HPV ช่วยลดความเสี่ยงจากสายพันธุ์ที่วัคซีนครอบคลุม แต่ยังมี HPV สายพันธุ์อื่น ๆ และปัจจัยสุขภาพอื่นที่เกี่ยวข้อง จึงยังควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำแพทย์
เคยมีเพศสัมพันธ์แล้ว ยังฉีดวัคซีน HPV ได้ไหม ?
ยังสามารถปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินได้ครับ เพราะแม้เคยมีเพศสัมพันธ์แล้ว อาจยังไม่เคยได้รับเชื้อ HPV ทุกสายพันธุ์ที่วัคซีนครอบคลุม แต่ประโยชน์อาจแตกต่างกันตามอายุและประวัติความเสี่ยงของแต่ละคน
ผู้ชายควรฉีดวัคซีน HPV ไหม ?
ผู้ชายสามารถฉีดวัคซีน HPV ได้ครับ เพราะ HPV เกี่ยวข้องกับโรคในผู้ชายได้เช่นกัน เช่น หูดหงอนไก่ มะเร็งทวารหนัก และมะเร็งช่องปากและลำคอบางชนิด การฉีดวัคซีนยังช่วยลดโอกาสแพร่เชื้อบางสายพันธุ์สู่คู่ครองได้ด้วยครับ
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ดีกว่าแบบ 4 สายพันธุ์ไหม ?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ครอบคลุมสายพันธุ์ได้กว้างกว่าแบบ 4 สายพันธุ์ แต่การเลือกวัคซีนควรพิจารณาจากอายุ ประวัติการฉีดเดิม งบประมาณ และคำแนะนำแพทย์ ไม่ควรเลือกจากจำนวนสายพันธุ์เพียงอย่างเดียวครับ
ถ้าฉีดวัคซีน HPV ไม่ครบ ต้องเริ่มใหม่ไหม ?
โดยทั่วไปไม่ควรสรุปเองว่าต้องเริ่มใหม่ครับ ควรนำข้อมูลการฉีดเดิมให้แพทย์ประเมินว่าเหลือเข็มใด ต้องฉีดต่ออย่างไร และควรเว้นระยะห่างเท่าไรให้เหมาะสม
สรุป วัคซีน HPV อยู่ได้กี่ปี และควรฉีดไหม ?
สรุปแล้ว วัคซีน HPV มีข้อมูลการป้องกันได้นานมากกว่า 10 ปี และยังไม่มีหลักฐานว่าภูมิคุ้มกันลดลงจนต้องฉีดกระตุ้นครับ อย่างไรก็ตามวัคซีน HPV ไม่ใช่การป้องกัน 100% และไม่ใช่การรักษาการติดเชื้อ HPV ที่มีอยู่แล้ว
ดังนั้นผู้หญิงที่ถึงเกณฑ์จึงยังควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามคำแนะนำแพทย์ ส่วนผู้ที่มีประวัติวัคซีนไม่ชัดเจน อายุเกิน 26 ปี ตั้งครรภ์ มีโรคประจำตัว หรือใช้ยากดภูมิ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนฉีดครับ


