วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ป้องกันมะเร็งปากมดลูก

HPV 9 สายพันธุ์ เป็นหนึ่งในวัคซีนที่ถูกพูดถึงมากในช่วงหลัง เพราะเป็นวัคซีนที่ช่วยป้องกันโรคสำคัญหลายชนิด โดยเฉพาะกลุ่มมะเร็งที่เกิดจากการติดเชื้อ HPV ซึ่งหลายคนอาจไม่รู้ตัวว่ามีความเสี่ยง และอยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด
ถ้าสงสัยว่าเชื้อ HPV คืออะไร ? วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ช่วยป้องกันโรคอะไรได้บ้าง ? ใครบ้างที่ควรฉีด ? รวมถึงข้อมูลต่าง ๆ ที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ หมอได้รวบรวมไว้ให้แล้วในบทความนี้ครับ
สารบัญ วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์
เชื้อ HPV คืออะไร ? รู้จักก่อนฉีดวัคซีนป้องกัน
ก่อนจะไปพูดถึง HPV 9 สายพันธุ์ หมอขอพาไปรู้จักต้นตออย่างเชื้อไวรัส HPV กันก่อนครับ
เชื้อ HPV (Human Papillomavirus) เป็นไวรัสที่ติดต่อได้จากการสัมผัสผิวหนังที่ติดเชื้อ หรือการมีเพศสัมพันธ์ มีมากกว่า 100 สายพันธุ์ บางสายพันธุ์ไม่แสดงอาการ แต่บางสายพันธุ์มีความเสี่ยงสูงและอาจนำไปสู่โรคร้ายแรง
ปัจจุบันยังไม่มียาที่รักษาเชื้อ HPV ได้โดยตรง แต่สามารถป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีน ซึ่งในประเทศไทยมีวัคซีนป้องกัน HPV 3 ชนิด ได้แก่

- วัคซีน HPV 2 สายพันธุ์ (สายพันธุ์ 16 และ 18)
- วัคซีน HPV 4 สายพันธุ์ (สายพันธุ์ 6, 11, 16 และ 18)
- วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ (สายพันธุ์ 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 และ 58)
ตอนนี้วัคซีนที่มีประสิทธิภาพป้องกันโรคได้ครอบคลุมมากที่สุด คือ วัคซีน HPV ชนิด 9 สายพันธุ์ ครับ
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ (GARDASIL 9) คืออะไร ?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ (Gardasil 9) เป็นวัคซีนป้องกันเชื้อไวรัส HPV ที่ให้ความครอบคลุมมากที่สุดในปัจจุบัน โดยจะฉีดเข้ากล้ามเนื้อบริเวณต้นแขนเพื่อกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้ตอบสนองต่อเชื้อไวรัส

สามารถป้องกันเชื้อ HPV ได้ถึง 9 สายพันธุ์ ได้แก่ 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 และ 58 ซึ่งเป็นสายพันธุ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งและหูดหงอนไก่ โดยฉีดได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชายในช่วงอายุ 9-45 ปี
วัคซีน HPV ชนิด 9 สายพันธุ์ ป้องกันโรคอะไรได้บ้าง ?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ป้องกันอะไรบ้าง ? วัคซีนนี้ช่วยลดความเสี่ยงของโรคที่เกิดจากการติดเชื้อ HPV ได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย ครอบคลุมโรคสำคัญหลายชนิด ดังนี้ครับ

การป้องกันโรคในผู้หญิง
ในผู้หญิงช่วงอายุประมาณ 9-45 ปี วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ สามารถช่วยป้องกันโรค ได้แก่
- มะเร็งปากมดลูก
- มะเร็งปากช่องคลอด
- มะเร็งช่องคลอด
- มะเร็งทวารหนัก
- มะเร็งช่องปากและลำคอ
- หูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ
- ภาวะก่อนมะเร็ง (Precancerous lesion) หรือรอยโรคก่อนกลายเป็นมะเร็งปากมดลูก ปากช่องคลอด ช่องคลอด และทวารหนัก
การป้องกันโรคในผู้ชาย
สำหรับผู้ชายอายุประมาณ 9-45 ปี วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ก็มีบทบาทสำคัญไม่แพ้กัน โดยช่วยป้องกัน
- มะเร็งทวารหนัก
- มะเร็งองคชาต
- มะเร็งช่องปากและลำคอ
- หูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ
- ภาวะก่อนมะเร็ง (Precancerous lesion) หรือรอยโรคก่อนกลายเป็นมะเร็งทวารหนัก
วัคซีนป้องกัน HPV 9 สายพันธุ์ เหมาะ-ไม่เหมาะกับใครบ้าง ?
ผู้ที่ควรได้รับการฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์
- เด็กหญิงและเด็กชาย ตั้งแต่อายุ 9 ปีขึ้นไป
- วัยรุ่นและผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน หรือเคยฉีดวัคซีนชนิด 2 หรือ 4 สายพันธุ์มาแล้ว
- ผู้ที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์
- ผู้ที่มีความกังวลเรื่องการติดเชื้อ HPV หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
ผู้ที่ไม่แนะนำให้ฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์
- ผู้ที่เคยมีอาการแพ้วัคซีน HPV อย่างรุนแรงในเข็มก่อนหน้า
- ผู้ที่มีอาการแพ้ส่วนประกอบในวัคซีน เช่น แพ้ยีสต์
- ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ ควรคลอดบุตรก่อนแล้วค่อยกลับมาฉีด
- ผู้ที่กำลังเจ็บป่วยรุนแรง มีไข้สูง ควรพักผ่อนให้อาการป่วยหายดีก่อน
อายุเท่าไหร่ฉีด HPV 9 สายพันธุ์ ได้ผลดีที่สุด ?
ช่วงที่แนะนำให้ฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ คือ ช่วงอายุ 9-14 ปี หรือก่อนมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก เพราะร่างกายในวัยนี้จะตอบสนองต่อวัคซีนได้ดีที่สุด และสร้างภูมิคุ้มกันได้สูง
แต่ถ้าเลยวัยนี้ไปแล้ว หรือมีเพศสัมพันธ์แล้วก็สามารถฉีดได้ และยังได้ประโยชน์อยู่นะครับ เพียงแต่อาจจะมีการตอบสนองของภูมิคุ้มกันที่ต่างกันเล็กน้อย และต้องฉีดจำนวนเข็มที่มากกว่าครับ
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ฉีดกี่เข็ม ? แต่ละเข็มห่างกันกี่เดือน
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ฉีดกี่เข็ม ? ขึ้นอยู่กับอายุของผู้ที่รับการฉีดวัคซีน ซึ่งมีแนวทางดังนี้ครับ

อายุ 9-14 ปี : ฉีดเพียง 2 เข็มเท่านั้น
- เข็มที่ 1 : วันที่เริ่มฉีด
- เข็มที่ 2 : ห่างจากเข็มแรก 6-12 เดือน
อายุ 15-45 ปี : ต้องฉีดให้ครบ 3 เข็ม เพื่อประสิทธิภาพสูงสุด
- เข็มที่ 1 : วันที่เริ่มฉีด
- เข็มที่ 2 : ห่างจากเข็มแรก 1-2 เดือน
- เข็มที่ 3 : ห่างจากเข็มแรกประมาณ 6 เดือน
เพื่อให้วัคซีนสร้างภูมิคุ้มกันได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ควรฉีดให้ครบตามจำนวนเข็มและช่วงเวลาที่แนะนำ หากฉีดไม่ครบ อาจทำให้ระดับภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอ และลดประสิทธิภาพในการป้องกันโรคในระยะยาวครับ
ก่อนฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ควรแจ้งแพทย์เรื่องอะไรบ้าง ?
เพื่อให้การฉีด HPV 9 สายพันธุ์เป็นไปอย่างปลอดภัย แนะนำให้แจ้งข้อมูลสุขภาพที่สำคัญกับแพทย์ให้ครบ เพื่อประเมินความเหมาะสมและความปลอดภัยในการฉีดวัคซีนครับ
- กำลังตั้งครรภ์ หรือวางแผนตั้งครรภ์
- มีปัญหาเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน เช่น โรค HIV หรือโรคมะเร็ง
- อยู่ระหว่างการรับประทานยาที่มีผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน
- มีอาการเจ็บป่วยหรือมีไข้สูงกว่า 37.8 องศาเซลเซียส
- เคยมีประวัติแพ้วัคซีน HPV มาก่อน หรือแพ้วัคซีนชนิดอื่นอย่างรุนแรง
- กำลังรับประทานยารักษาโรคประจำตัว วิตามิน หรือสมุนไพรเป็นประจำ
การแจ้งข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการฉีดวัคซีนได้อย่างเหมาะสม และลดความเสี่ยงของผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ มีผลข้างเคียงไหม ? อันตรายหรือไม่
หลังฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ผลข้างเคียงที่พบส่วนใหญ่มักเป็นอาการเล็กน้อยและหายได้เอง เช่น ปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีด อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ หรือมีไข้ต่ำ ๆ ซึ่งมักดีขึ้นภายใน 1-3 วัน ส่วนผลข้างเคียงรุนแรงพบได้น้อยมากครับ
วัคซีน HPV 2, 4 และ 9 สายพันธุ์ แตกต่างกันอย่างไร ?
วัคซีน HPV ทั้งแบบ 2 สายพันธุ์ 4 สายพันธุ์ และ 9 สายพันธุ์ มีจุดประสงค์เดียวกันคือ ป้องกันโรคจากเชื้อ HPV แต่มีจุดแตกต่างกันที่จำนวนสายพันธุ์และความครอบคลุมในการป้องกัน หมอสรุปให้ดูง่าย ๆ ในตารางด้านล่างครับ
| จุดแตกต่าง | HPV 2 สายพันธุ์ | HPV 4 สายพันธุ์ | HPV 9 สายพันธุ์ |
|---|---|---|---|
| ชื่อการค้า | CERVARIX® | GARDASIL® | GARDASIL® 9 |
| สายพันธุ์ที่ป้องกัน | 16, 18 | 6, 11, 16, 18 | 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 |
| ป้องกันมะเร็งปากมดลูก | ~70% | ~70% | ~90% |
| ป้องกันหูดหงอนไก่ | – | ~70% | ~90% |
| ป้องกันมะเร็งทวารหนัก | – | ~70% | ~80% |
จะเห็นได้ว่า วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ให้การป้องกันที่ครอบคลุมมากที่สุด แต่ไม่ว่าจะเลือกฉีดวัคซีน HPV กี่สายพันธุ์ ควรพิจารณาร่วมกับแพทย์เพื่อประเมินปัจจัยต่าง ๆ เช่น อายุ ประวัติสุขภาพ และความเสี่ยงในการติดเชื้อ HPV ของแต่ละคนครับ
ฉีดวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV 9 สายพันธุ์ ราคาเท่าไหร่ ?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ราคาประมาณ 5,000-7,000.-/เข็ม หากฉีดแบบแพ็กเกจครบ 3 เข็ม ราคามักเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 15,000-21,000.- ทั้งนี้ราคาอาจแตกต่างกันไปตามสถานพยาบาลและโปรโมชันในแต่ละช่วงครับ
ฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ที่ไหนดี ? ต้องดูอะไรบ้างก่อนตัดสินใจ
ก่อนตัดสินใจฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ ที่ไหนดี ? หมอแนะนำให้พิจารณาปัจจัยเหล่านี้ร่วมกันครับ
- ความน่าเชื่อถือของสถานพยาบาล : เลือกคลินิกหรือสถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตถูกต้อง มีแพทย์หรือพยาบาลที่มีประสบการณ์ในการให้วัคซีน และมีระบบจัดเก็บวัคซีนในอุณหภูมิที่เหมาะสม
- ชนิดของวัคซีนที่ให้บริการ : ควรสอบถามก่อนเข้ารับบริการว่าสถานพยาบาลมีวัคซีน HPV ให้เลือกกี่ชนิด และมี HPV 9 สายพันธุ์ ให้บริการหรือไม่
- ความสะดวกในการเข้ารับบริการ : เลือกสถานที่ที่เดินทางสะดวกและมีระบบนัดหมายชัดเจน เพราะต้องฉีดต่อเนื่องหลายครั้งตามแผน
- ราคาและความคุ้มค่า : เปรียบเทียบราคาได้ แต่ไม่ควรตัดสินใจจากราคาถูกเพียงอย่างเดียว ควรพิจารณาคุณภาพการบริการ และมาตรฐานโดยรวมร่วมด้วย
- การให้คำปรึกษาและการดูแลหลังฉีด : คลินิกที่ดีควรมีการให้คำแนะนำก่อน-หลังฉีด ตอบข้อสงสัยได้ชัดเจน มีการบันทึกประวัติการฉีดวัคซีน และติดตามอาการหลังฉีดอย่างเหมาะสม
- ความพร้อมด้านความปลอดภัย : ควรมีอุปกรณ์และยาสำหรับดูแลอาการแพ้ฉุกเฉิน แม้โอกาสเกิดอาการแพ้รุนแรงจะพบได้น้อย แต่ความปลอดภัยเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ (FAQ)
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ อยู่ได้กี่ปี ?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ สามารถป้องกันโรคได้นานมากกว่า 10 ปี และปัจจุบันยังไม่มีคำแนะนำให้ฉีดกระตุ้นซ้ำ เพราะยังพบว่ามีประสิทธิภาพป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้สูงถึงประมาณ 90%
HPV 9 สายพันธุ์ ผู้ชายควรฉีดหรือไม่ ?
ควรฉีดครับ เพราะผู้ชายก็มีความเสี่ยงติดเชื้อ HPV เช่นเดียวกับผู้หญิง สามารถเป็นพาหะถ่ายทอดเชื้อให้คู่ครองได้ และยังมีความเสี่ยงต่อโรคอย่างหูดหงอนไก่ รวมถึงมะเร็งบางชนิด

ฉีด HPV 9 สายพันธุ์ หลังมีเพศสัมพันธ์แล้ว ยังได้ผลไหม ?
ยังได้ผลครับ แม้ประสิทธิภาพอาจไม่เต็มร้อยเท่ากับคนที่ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์เลย แต่ HPV 9 สายพันธุ์ก็ช่วยป้องกันสายพันธุ์ที่ยังไม่เคยได้รับเชื้อเข้ามาครับ
ถ้าลืมฉีด HPV 9 สายพันธุ์เข็มต่อไป ควรทำอย่างไร ?
หากลืมฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์เข็มถัดไป ยังสามารถกลับมาฉีดต่อได้ โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มใหม่ แต่ควรอยู่ภายในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อให้ครบ 3 เข็มภายใน 1 ปี
- ลืมเข็มที่ 2 สามารถฉีดได้ไม่เกินเดือนที่ 8 นับจากเข็มแรก
- ลืมเข็มที่ 3 สามารถฉีดได้ไม่เกินเดือนที่ 12 นับจากเข็มแรก และต้องห่างจากเข็มที่ 2 อย่างน้อย 4 เดือน
เคยฉีดวัคซีน HPV 2 หรือ 4 สายพันธุ์มาแล้ว มาฉีด 9 สายพันธุ์ซ้ำได้ไหม ?
สามารถฉีด HPV 9 สายพันธุ์เพิ่มเติมได้ หากเคยฉีดวัคซีน HPV 2 หรือ 4 สายพันธุ์ครบแล้ว
แต่ควรเว้นระยะอย่างน้อย 12 เดือน และเข้ารับการประเมินความเหมาะสมกับแพทย์ที่มีประสบการณ์ก่อนฉีดครับ
สรุป วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ จำเป็นแค่ไหน ? ควรฉีดหรือไม่ ?
วัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ เป็นวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV ที่ครอบคลุมสายพันธุ์สำคัญได้มากที่สุดในปัจจุบัน ซึ่งเป็นสาเหตุของมะเร็งและหูดหงอนไก่หลายชนิด
หมอแนะนำว่าควรฉีดตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้เต็มที่ก่อนมีโอกาสสัมผัสเชื้อ ยิ่งฉีดเร็ว ยิ่งช่วยลดความเสี่ยงได้มาก การวางแผนฉีดวัคซีน HPV 9 สายพันธุ์ให้ครบตามกำหนด จึงเป็นการดูแลสุขภาพระยะยาวที่คุ้มค่าและปลอดภัยครับ
อ้างอิง
- ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. (22 กันยายน 2565). แนวทางเวชปฏิบัติของราชวิทยาลัยสููตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย เรื่องการป้องกันมะเร็งปากมดลูกปฐมภูมิ (RTCOG Clinical Practice Guideline Primary Prevention of Cervical Cancer). https://www.rtcog.or.th/photo/cpg/GY-63-016-1.pdf
- U.S. Centers for Disease Control and Prevention. (November 16, 2021). HPV Vaccination Recommendations. https://www.cdc.gov/vaccines/vpd/hpv/hcp/recommendations.html
- World Health Organization. (December 2, 2025). Cervical cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer



